Możemy zdziałać więcej, a nawet jeszcze więcej

Możemy zdziałać więcej
Możemy zdziałać więcej, a nawet jeszcze więcej,

ale mamy do załatwienia w Regionie kilka spraw, które od wielu lat stanowią oś sporu z Samorządem, ale również pomiędzy samymi inicjatywami klastrowymi. Ten spór dotyczy tzw. regionalnej polityki klastrowej, czy jak wiele osób uważa – braku tej polityki. W poprzednim okresie finansowania – niestety polityka regionalna nie jest ciągła i rozkłada się na takie właśnie okresy – błędnie adresowane wsparcie inicjatyw niby-klastrowych, zarówno na poziomie kraju, jak i w regionach, doprowadziła do sytuacji, w której wszystkie, w tym również autentyczne klastry straciły zaufanie i w konsekwencji swoją ważną pozycję w kolejnej perspektywie.

Jesteśmy Krajowym Klastrem Kluczowym

W sytuacji, kiedy wyłonione zostały Krajowe Klastry Kluczowe może to brzmieć kontrowersyjnie, ale takie są fakty i odczucie wszystkich zainteresowanych. Wspomniana „niewłaściwa polityka” wynikała ze złej definicji klastrów, a co za tym idzie prowadziła do wspierania przedsięwzięć, które z ideą klastrów miały niewiele wspólnego. Skutkiem było zjawisko, o którym pisał Peter Drucker w książce Praktyka zarządzania: „każda organizacja działa tak źle, jak tylko jej na to warunki pozwalają”.

Z tamtych programów do dzisiaj przetrwały tylko nieliczne przykłady inicjatyw klastrowych, większość zaniknęła wraz z funduszami, które zmarnotrawiono. Śpieszę dodać, że Klaster LifeScience Kraków nie należy do żadnej z tych grup … ponieważ nigdy żadnych środków na rozwój inicjatywy nie dostał, a działa już od lat jedenastu.

Dobre klastry w Polsce nadal muszą udowadniać swoją wartość, podczas gdy podobne inicjatywy na świecie taką wartość tworzą. Byłoby błędem twierdzenie, że my takiej wartości dla regionu nie tworzymy. Jest odwrotnie: uważamy, że nasz potencjał nie jest w pełni wykorzystany, że możemy zdziałać więcej i jeszcze więcej.
Przełamując stereotypy

Spotkaliśmy się w styczniu br. w towarzystwie Klastrów Małopolski z władzami Regionu w ramach obrad Małopolskiej Rady Innowacji, a niedługo potem w siedzibie MARR, z nowym Prezesem i zespołem, który realizuje nową strategię tej instytucji. Celem tych spotkań było odwrócenie fatum i uruchomienie mechanizmów, które spowodują, że Klastry Małopolski staną się faktycznym i w pełni wartościowym partnerem realizacji polityki gospodarczej opartej na wiedzy.

Możemy zdziałać więcej i jeszcze więcej

Na spotkania przynieśliśmy postulaty, których spełnienie może pomóc w realizacji polityki gospodarczej Regionu:

  1. Utworzenie „interdyscyplinarnego laboratorium prototypowania, testowania i demonstracji innowacyjnych rozwiązań”, pełniącego funkcję Living Labu. Koncepcja nie jest nowa, istnieje wiele przykładów takich rozwiązań w Europie. Również w Krakowie były proponowane podobne rozwiązania (np. Centrum Designu). Realizacja takiego projektu we współpracy z Klastrami wydaje się być realnym i potrzebnym przedsięwzięciem.
  2. Wzmocnienie powiązań z regionalnymi instytucjami otoczenia biznesu (BIM, MARR), w tym stworzenie programu systematycznej współpracy, wymiany informacji. Celem jest uzyskanie synergii pomiędzy działaniami Klastrów i instytucji, które z definicji realizują te same cele dotyczące wspierania rozwoju ekonomicznego Regionu Małopolski.
  3. Wprowadzenie do regulaminów regionalnych konkursów o dofinansowanie projektów innowacyjnych, pojęcia /kryterium „pakietu projektów” i nagradzanie dodatkowymi punktami wniosków, które wykazują synergię z innymi projektami. Klastry mogą spełniać rolę animatora takich pakietów.
  4. Wsparcie rozwoju jakości zarządzania inicjatywami klastrowymi poprzez dofinansowanie programu podnoszenia kwalifikacji, benchmarkingu i certyfikacji inicjatyw w ramach systemu Cluster Management Excellence.
  5. Utworzenie funduszu rozwoju klastrów, którego celem byłoby wspieranie aktywności inicjatyw klastrowych na arenie międzynarodowej poprzez dofinasowanie udziału własnego w projektach finansowanych z programów europejskich (H2020, Interreg).

Powyższe postulaty wynikają z naszych własnych doświadczeń oraz wiedzy, jak działają klastry w EU:

  1. dobre klastry stanowią o potencjale rozwoju gospodarki opartej na wiedzy – istnieją dobrze udokumentowane przykłady polityk regionalnych, w których inicjatywy klastrowe stanowią wartościowy składnik;
  2. inicjatywy klastrowe usprawniają przepływ informacji, zwiększają integrację i koordynację działań w wybranym sektorze; biorąc pod uwagę liczbę i zasięg inicjatyw klastrowych, tego typu kompetencje mogą np. istotnie zwiększyć efektywność wykorzystania środków i funduszy;
  3. poprzez inicjatywy klastrowe można zwiększyć stopień integracji i koordynacji działań proinnowacyjnych – również w przekroju całego Regionu – klastry to odpowiedź na problem rozproszenia, fragmentacji, nieuzasadnionej konkurencji oraz niskiej (lub braku) synergii pomiędzy tymi działaniami;
  4. dobre inicjatywy klastrowe mają potencjał zwiększania impaktu innych inicjatyw w przekroju Regionu; przykładem jest zaangażowanie Małopolski w Inicjatywie Awangarda i nasze – klastrowe działania promujące tematy biogospodarki i druku 3D.

Warto zwrócić uwagę, że w postulatach Klastrów Małopolski mówimy nie o wsparciu, a o wykorzystaniu ich działalności dla wspólnych celów. Razem możemy zdziałać więcej, a jak nauczymy się współpracować, to jeszcze więcej. O tym, co udało się załatwić i jak świetlana jest przyszłość przed nami – w kolejnych odsłonach.

Kraków 19.02.2018